SKKN Một số giải pháp phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh lớp 2 trong hoạt động tự quản lớp học (GV: Đinh Thị Hằng - Trường TH Lê Lợi - Năm học 2023-2024)

 PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ BẮC GIANG 
 TRƯỜNG TIỂU HỌC LÊ LỢI 
 BIỆN PHÁP 
Một số giải pháp phát huy tính tích cực, chủ động, 
 sáng tạo của học sinh lớp 2 trong 
 hoạt động tự quản lớp học 
 Họ và tên: Đinh Thị Hằng 
 Đơn vị: Trường Tiểu học Lê Lợi, thành phố Bắc 
 Giang, tỉnh Bắc Giang. 
 GIÁO VIÊN DỰ THI XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG 
 HIỆU TRƯỞNG 
 Đinh Thị Hằng Nguyễn Hồng Sơn 
 TP. Bắc Giang, tháng 10 năm 2023 
 BIỆN PHÁP 
Một số giải pháp phát huy tính tích cực, chủ động, 
 sáng tạo của học sinh lớp 2 trong 
 hoạt động tự quản lớp học 
 MỤC LỤC 
Nội dung Trang 
I. PHẦN MỞ ĐẦU ............................................................................... 2 
 1. Lý do chọn biện pháp ................................................................. 2 
 2. Mục đích nghiên cứu...................................................................... 4 
 3. Đối tượng nghiên cứu..................................................................... 4 
 4. Phạm vi nghiên cứu ....................................................................... 4 
 5. Phương pháp nghiên cứu ............................................................... 4 
II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ............................................... 4 
 1. Cơ sở nghiên cứu............................................................................ 4 
 2. Một số biện pháp ........................................................................... 5 
III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG .......................................................... 14 
IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ....................................................... 17 
 1. Kết luận .......................................................................................... 17 
 2. Kiến nghị ...................................................................................... 18 
 2 
 I. PHẦN MỞ ĐẦU 
 1. o n n p p 
 1.1. Thực trạng 
 Ở trường tiểu học, việc giảng dạy các môn học đạt được những thành công 
cũng còn nhiều hạn chế, bởi học sinh của chúng ta chưa đáp ứng được như mong 
muốn. Bản thân tôi được phân công giảng dạy lớp 2 đã được 3 năm, vào đầu năm học tôi 
thực hiện ngay việc kiểm tra khả năng tiếp thu bài cũng như tìm hiểu tính cách của từng 
học sinh. Tôi rất băn khoăn khi thấy lớp học có 30 em, đa số các em chưa nắm chắc được 
yêu cầu của việc hình thành nhân cách và nề nếp lớp tự quản là gì? Thậm chí còn có một 
số em hiếu động, không chú ý gây ồn ào trong cả tiết học. Tìm hiểu thêm hoàn cảnh và 
nguyên nhân của các em trong lớp cũng như ở những lớp 2 khác qua các giáo viên chủ 
nhiệm, tôi được biết học sinh được nghỉ hè hai tháng vui chơi thoải mái nên dư âm đó còn 
theo các em đến trường. Học sinh bậc tiểu học rất ham chơi, ít chú tâm đến việc học, kĩ 
năng sống còn hạn chế vì các em đang tuổi ăn, tuổi lớn, các em cho rằng đến trường là để 
được gặp gỡ bạn bè cùng nhau vui chơi. Thậm chí các em còn mong khi ngồi trong lớp 
học không có thầy cô giáo để chơi các trò chơi mình yêu thích. Trong khi đó thời gian 
học tập của một tiết học cũng không nhiều, nên giáo viên đầu tư công sức vào xây dựng 
nề nếp lớp học tập tự quản cũng còn hạn chế. Rất nhiều em ngồi trong lớp học nhưng 
không tập trung hay nghịch việc riêng nói chuyện, việc này làm giảm khả năng học tập 
của các em trong việc học tập các môn học và hạn chế khả năng tự học của học sinh. Có 
một số em không chú ý, không có thái độ tích cực học, mà đến lớp như một thói quen, 
với thái độ lơ đễnh. Khi cô giáo giảng xong, hỏi lại là không nhớ, chính vì vậy những em 
đó thường hay tự ti, mặc cảm, sợ sệt, nhút nhát, chưa biết thể hiện mình. Đa số vốn giao 
tiếp của các em còn rất hạn chế, lời nói chưa được to, rõ ràng, hay nói cách khác là kiểu 
nói rất nhỏ, nói lắp bắp, không thể nghe được. Vì vậy tôi thấy vấn đề xây dựng nề nếp lớp 
tự quản cho học sinh lớp 2 để đạt được yêu cầu về mục tiêu học tập đã đề ra là hết sức cần 
thiết mà mỗi giáo viên lớp 2 như tôi và các lớp học khác đều phải thực hiện. 
 1.2. Sự cần thiết phải áp dụng biện pháp 
 Mục tiêu của giáo dục là phát triển toàn diện cho học sinh. Vì vậy ở các 
trường học không chỉ cung cấp cho học sinh kiến thức mà còn dạy các em kĩ năng 3 
sống. Học sinh tiểu học ở Việt Nam rất ngoan, chăm chỉ, học giỏi và biết nghe lời 
thầy cô giáo. Nhưng sự tự tin, mạnh dạn và bản lĩnh của các em chưa thực sự 
bằng học sinh các nước phương Tây. Ở tiểu học, người giáo viên chủ nhiệm đóng 
vai trò rất quan trọng đó là quản lí toàn diện một tập thể học sinh. Giáo viên 
không chỉ tích cực đổi mới phương pháp dạy học mà còn phát huy năng lực công 
tác chủ nhiệm lớp. Trong đó, giáo viên cần chú trọng dạy học sinh trong lớp sự 
mạnh dạn, tự tin và khả năng tự quản tốt. 
 Với gần tám năm làm công tác chủ nhiệm, tôi nhận thấy rằng việc phát huy 
năng lực của ban các sự lớp có quyết định rất nhiều đến thành công hay thất bại 
trong công tác giáo dục học sinh ở lớp chủ nhiệm. 
 Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã từng nói:“Có đức mà không có tài thì làm 
việc gì cũng khó, có tài mà không có đức thì là người vô dụng”. Hiện nay, đất 
nước đang bước vào thời kì công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo xu thế 4.0, trong 
đó có sự phát triển của giáo dục và đào tạo. Giáo dục được xem là quốc sách hàng 
đầu, là nền tảng khoa học, đòi hỏi cao ở việc dạy học “Dạy học không chỉ là dạy 
chữ mà thông qua dạy chữ để dạy người”. 
 Để làm được mục tiêu này thì người giáo viên chủ nhiệm giữ một vai trò 
hết sức quan trọng. Giáo viên chủ nhiệm không thể làm thay hết vai trò của học 
sinh và không phải lúc nào giáo viên chủ nhiệm cũng có mặt ở trên lớp để chỉ đạo 
những công việc thường ngày của lớp. Mặt khác, sự quá nhiệt tình của giáo viên 
chủ nhiệm lớp sẽ khiến cho học sinh có tâm lý trông chờ vào giáo viên chủ 
nhiệm, thiếu sự chủ động, sáng tạo, thiếu trách nhiệm với bản thân và tập thể làm 
cho vai trò của các em ở lớp bị lu mờ, các em không làm chủ được các hoạt động 
học tập. Tuy nhiên, qua thời gian chủ nhiệm lớp, tôi nhận thấy phần lớn các em 
thiếu kiến thức về kĩ năng sống, mà trong đó kĩ năng cơ bản nhất là kĩ năng tự phục 
vụ, tự quản. Nhiều học sinh thường xuyên vi phạm nội quy, chưa tự giác học tập, còn 
tâm lí ỷ lại vào thầy cô và cha mẹ. Ban cán bộ lớp chưa thật sự hiểu rõ được nhiệm vụ 
của mình và cũng chưa được bồi dưỡng khả năng tự quản lớp. Nhiều cha mẹ chưa 
thực sự quan tâm đến việc rèn tính tự lập cho con nên các em chưa xác định được cho 
mình một hướng đi đúng (ý thức, trách nhiệm) trong học tập và kỉ luật. 4 
 Chính vì vậy, là một giáo viên chủ nhiệm lớp phải tạo cho các em sự gắn 
bó, yêu thích, không còn rụt rè, thiếu tự tin, tích cực chủ động, sáng tạo trong học 
tập, khả năng đoàn kết tập thể cao. 
 Xuất phát từ tầm quan trọng của vấn đề nghiên cứu và thực trạng trong quá trình 
giảng dạy ở trường, tôi luôn mong muốn làm thế nào để các em phát huy được vai trò 
làm chủ của mình trong các hoạt động tự quản, góp phần nâng cao chất lượng học tập 
nên bản thân tôi đã chọn biện pháp: “Một số giải pháp phát huy tính tích cực, chủ 
động, sáng tạo của học sinh lớp 2 trong hoạt động tự quản lớp học” 
2. Mụ đ ng ên ứu 
 Nghiên cứu đề tài này, mục đích của tôi hướng tới là trên cơ sở đánh giá 
thực trạng và mức độ thành công của việc áp dụng một số giải pháp phát huy tính 
tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh lớp 2 trong hoạt động tự quản lớp; Xác 
định nguyên nhân thành công và từ đó nâng cao chất lượng tự quản ở lớp 2 nói 
riêng, khối 2 và ở trường tiểu học nói chung. 
3. Đố tượng nghiên cứu 
 Một số giải pháp phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh 
lớp 2 trong hoạt động tự quản lớp học” 
4. Phạm vi nghiên cứu 
 Nghiên cứu thực trạng việc áp dụng một số giải pháp phát huy tính tích 
cực, chủ động, sáng tạo của học sinh lớp 2 trong hoạt động tự quản lớp học lớp 2 
năm học 2023-2024 tại trường Tiểu học nơi tôi công tác. 
5. P ương p p ng ên ứu 
- Phương pháp quan sát 
- Phương pháp điều tra 
 II. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 
 1. Cơ sở nghiên cứu 
 Trong công tác giảng dạy đối với học sinh tiểu học, nguyện vọng lớn nhất 
của người giáo viên là mong muốn học sinh của mình trở thành những con ngoan, 
trò giỏi, có ý thức tổ chức kỉ luật trong học tập và tiếp thu được nhiều kiến thức 
mới về chương trình học tập, muốn được như vậy đòi hỏi người giáo viên phải 5 
tìm ra nhiều biện pháp có hiệu quả để xây dựng nề nếp lớp tự quản cho lớp học. 
Mục đích của việc làm này là nhằm nâng cao tính tự giác trong học tập, phát huy 
tính tích cực chủ động của tất cả học sinh trong lớp ở mọi hoạt động như dọn dẹp 
vệ sinh, trang trí lớp học, đến việc xây dựng nề nếp học tập, văn nghệ, thể dục thể 
thao...Tính tự quản của học sinh được thể hiện vào 15 phút đầu giờ, tiết giáo dục 
tập thể, trong các hoạt động nhóm, đặc biệt buổi sinh hoạt lớp... 
 Qua thực tế giảng dạy học sinh tiểu học, tôi nhận thấy việc rèn luyện cho 
học sinh xây dựng tốt nề nếp lớp tự quản là điều cần thiết nhất trong các tiết học, 
bởi hiệu quả giờ dạy phụ thuộc rất nhiều vào nề nếp học tập và tự quản của bản 
thân học sinh. Muốn thực hiện được thì giáo viên phải nghiên cứu tình hình thực 
tế của lớp mình để xây dựng nề nếp cho phù hợp. Là một giáo viên làm công tác 
chủ nhiệm lớp, tôi lúc nào cũng rất chú ý đến các nề nếp học tập và tôi rất yên 
tâm khi lớp tôi đã xây dựng được nề nếp lớp tự quản. 
 2. Một số g ả p p p t uy t n t ự , ủ động, s ng tạo ủa s n 
lớp 2 trong oạt động tự quản lớp 
 Xuất phát từ mục đích, yêu cầu phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của 
học sinh lớp 2 trong hoạt động tự quản lớp học, bản thân tôi đã đầu tư nghiên cứu và 
áp dụng một số biện pháp nhằm xây dựng lớp học có nề nếp tự quản như sau: 
 2.1. Bi n pháp 1: Thu thập thông tin cá nhân của h c sinh và sắp xếp 
h c sinh theo tổ, n óm tương đồng. 
 a) Thu thập thông tin 
 - Sau khi nhận được phân công lớp chủ nhiệm, tôi gặp giáo viên chủ nhiệm 
năm trước để tìm hiểu tình hình chung của cả lớp. Tôi chú ý đến năng lực quản lí 
lớp của từng em trong ban cán bộ cũ. 
 Ngày đầu làm quen với lớp, tôi giới thiệu về bản thân và mời các em tự 
giới thiệu về mình để các em tự tin hơn khi nói trước tập thể lớp. Thông qua đó, 
nhiều em chứng tỏ được năng lực của mình. 
 Để tìm hiểu kĩ học sinh hơn, tôi phát phiếu tìm hiểu thông tin: 6 
 THÔNG TIN HỌC SINH 
 Họ và tên: Sinh năm: 
 Là con thứ: trong gia đình. Hoàn cảnh: ... 
 Chỗ ở hiện nay: .Số điện thoại: ... 
 Kết quả học tập năm lớp 1: . 
 Môn học yêu thích: .Ước mơ: . 
 Qua việc tìm hiểu trên, tôi có thể lựa chọn được những em có năng lực 
quản lí lớp để bầu ra Ban cán bộ lớp. 
 - Hồ sơ học sinh như giấy khai sinh, học bạ, phiếu thăm dò năng lực tự phục 
vụ, tự quản để nắm được thông tin học sinh một cách chính xác và tiện cho việc theo 
dõi, liên hệ với cha mẹ học sinh. 
 - Học sinh trong lớp: nhằm phát hiện những ưu điểm, hạn chế của các em 
nhằm tạo điều kiện và làm cơ sở xây dựng để các em cùng giúp đỡ nhau trong học 
tập cũng như trong sinh hoạt. 
 - Cha mẹ học sinh: Nhằm nắm được hoàn cảnh, cá tính và khả năng đặc biệt 
hay những hạn chế của học sinh để có biện pháp bồi dưỡng, giúp đỡ thiết thực. 
 b)Tiến hành phân loại đối tượng học sinh: Qua việc nắm được đối tượng, 
đặc điểm học sinh, tôi tiến hành phân loại đối tượng học sinh để đưa vào sổ kế hoạch 
công tác chủ nhiệm, cụ thể: 
 - Học sinh gặp hoàn cảnh khó khăn (Lớp có 1 em) 
 - Học sinh cá biệt về đạo đức (Lớp không có) 
 - Học sinh có khả năng nhận thức tốt (27 em) 
 - Học sinh hạn chế về khả năng nhận thức (Lớp có 3 em) 
 Tóm lại dù với đối tượng nào bản thân giáo viên phải lưu ý dùng phương 
pháp tác động tình cảm, động viên khích lệ kịp thời, phối hợp với phụ huynh để giáo 
dục và đặc biệt xác định vấn đề giáo dục đạo đức là then chốt. 
 c) Phân tổ trong lớp 
 - Trên cơ sở thu thập thông tin, tôi tiến hành phân học sinh theo tổ, nhóm. 
 - Giữa các tổ, nhóm có sự đồng đều về số lượng, tương đương về giới tính, 
xếp loại học tập và rèn luyện cũng như nơi ở. 
 2.2. Bi n pháp 2: Xây dựng độ ngũ Ban n ộ lớp 7 
 a) Bầu ban cán sự lớp 
 - Đầu tiên, tôi khuyến khích các em xung phong ứng cử. Các em phải mạnh 
dạn và tự tin phát biểu trước tập thể lớp: Nếu được làm lớp trưởng các em sẽ 
quản lý lớp như thế nào. Sau đó, cho các em tự đề cử những bạn có đủ năng lực 
quản lí lớp. 
 - Sau đó, tôi thường tìm hiểu xem ở lớp dưới em nào đã từng làm cán sự 
lớp ở vị trí gì và nền nếp lớp đó như thế nào (hiệu quả ông việc) qua nhiều thông 
tin như: qua giáo viên dạy trước đó, qua học sinh bạn cùng lớp cũ hoặc qua học 
bạ .từ đó bước đầu có định hướng cho việc lựa chọn. 
 - Tổ chức cho cả lớp bỏ phiếu tín nhiệm: 
 PHIẾU BẦU BAN CÁN SỰ ỚP 2 
 Năm học: 2023-2024 
 1) . 
 2) . 
 3) . 
 4) . 
 - Mỗi em sẽ được nhận một lá phiếu và ghi tên những bạn các em muốn 
chọn. Các em sẽ cảm thấy vui, hào hứng vì được cầm phiếu thực hiện quyền “dân 
chủ” của mình. Từ đó giúp các em có cách lựa chọn đúng. 
 - Sau khi lựa chọn được ban các sự lớp, chúng ta bắt đầu cho các em tự 
phân chia chức danh dưới sự cố vấn của mình, lớp trưởng không hẳn là người học 
giỏi nhất lớp nhưng phải là người được đa số phiếu tán thành, có kinh nghiệm là 
lớp trưởng và đặc biệt là phải là thành viên năng nổ nhất trong ban cán sự. 
 - Sau đó, tôi mời các em ra mắt cả lớp để các em thấy tự hào và hãnh diện. 
Đồng thời các em thể hiện bằng một câu nói thể hiện bản lĩnh, năng lực của mình, 
ví dụ: Nếu làm lớp trưởng tôi sẽ đưa lớp mình học tốt và tham gia tích cực các 
hoạt động khác hay Tôi nhất định hoàn thành tốt nhiệm vụ lớp phó học tập, Mặt 
khác, các em dưới lớp cũng cảm thấy vui vì đã lựa chọn đúng và các em sẽ ủng 
hộ bạn trong quá trình làm nhiệm vụ. 
 b) Phát huy vai trò nòng cốt của ban cán sự 8 
 Để phát huy được vai trò nòng cố của ban cán sự lớp, GVCN phải 
luôn nhớ trong đầu rằng GVCN luôn giữ vai trò là người cố vấn, hướng dẫn chứ 
không phải là người làm thay. Phương hướng chung là tăng dần khả năng tự quản 
của học sinh đi đôi với việc giảm dần sự tham gia cụ thể của giáo viên trong từng 
hoạt động cho đến khi các em chủ động được hoàn toàn. Tức là lúc đó, vai trò 
nòng cốt của ban cán sự được phát huy tối đa nhất. Để có được điều này thì: 
 - Trước hết, giáo viên phải đặt niềm tin vào các em. Hãy cho họ thấy rằng: 
“Cô rất tin các em. Cô tin các em sẽ làm tốt”. Khi có cảm giác được tin tưởng các 
em sẽ cố gắng hết mình trong mọi công việc. 
 - Để các em phát huy được vai trò nòng cốt của mình thì phải có quá trình 
hướng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ các em từ thấp đến cao, để các em tự giải quyết công 
việc từ đơn giải đến phức tạp. 
 - Gắn các em vào các phong trào. Muốn phong trào đạt kết quả, trước tiên 
phải xây dựng hạt nhân phong trào. Tùy theo tình hình, khả năng của lớp mà 
GVCN lựa chọn lực lượng nòng cốt để xây dựng phong trào học tập, văn nghệ, 
thể dục-thể thao . Đa số học sinh có hoc lực tốt thường ham thích hoạt động và 
có năng lực trong công việc nên GVCN dễ dàng tuyển chọn. 
 - Xây dựng uy tín cho cán bộ lớp cũng rất quan trọng. Ngoài việc công khai 
chức năng, nhiệm vụ cho từng cán bộ lớp, GVCN cần đề cập đến vai trò của các 
em trong việc đưa lớp đi lên. Khi các em làm tốt, đừng chần chừ, hãy “vinh danh” 
họ theo cách của mình để họ thấy mình cần phải làm tốt hơn nữa cho tập thể. Với 
những cán bộ lớp chưa gương mẫu, thiếu trách nhiệm, chúng ta cũng cần khéo léo 
tế nhị phê bình, uốn nắn những lệch lạc của các em nhưng không làm các em mất 
uy tín, mất tự tin trong tập thể lớp, song cũng không vì thế mà nuông chiều, ưu 
tiên hay dành đặc ân cho cán bộ lớp làm cho các em ngộ nhận về vai trò, uy danh 
của mình mà coi thường người khác. 
 Đây là một việc quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến sự thành bại của việc 
rèn kĩ năng tự quản nói riêng và công tác chủ nhiệm nói chung. Việc bầu chọn và 
xây dựng đội ngũ Ban cán bộ lớp là một công việc rất quan trọng mà người giáo 
viên chủ nhiệm nào cũng cần phải làm ngay sau khi nhận lớp mới. 9 
 Để xây dựng đội ngũ Ban cán bộ cho lớp, tôi tiến hành các bước như sau: 
 Bước 1: Lựa chọn đối tượng học sinh 
 Ngay từ đầu năm học, tôi đã lưu ý xây dựng đội ngũ Ban cán bộ cho lớp, lựa 
chọn các em học sinh có thể đạt các yêu cầu sau: 
 - Nhận thức nhanh; 
 - Nhanh nhẹn, hoạt bát; 
 - Mạnh dạn, tự tin và có trách nhiệm cao trong các công việc được giao. 
 Bước 2: Hướng dẫn học sinh 
 - Hướng dẫn cách làm việc cho từng học sinh 
 - Phân công việc làm phù hợp với từng học sinh 
 Bước 3: Phân công nhiệm vụ cụ thể cho Ban cán bộ lớp 
 Sau khi lựa chọn được Ban cán bộ lớp, tôi phân công nhiệm vụ cụ thể cho 
từng em như sau: 
 - Lớp trưởng: Theo dõi sĩ số lớp, nhắc nhở các bạn xếp hàng ra vào lớp đúng 
quy định. Vào đầu giờ mỗi ngày, lớp trưởng yêu cầu các bạn lấy sách ra đọc bài, ôn 
lại những bài đã học trong tuần qua; hoặc ôn lại các bảng cộng, bảng trừ, 
 - Lớp phó học tập: Theo dõi các thành viên đi học đầy đủ, đúng giờ, học tập 
nghiêm túc. Kiểm tra việc chuẩn bị bài của các tổ và báo cáo lại cho cô giáo vào 15 
phút truy bài; làm cơ sở tổng kết thi đua cuối tuần. 
 - Lớp phó lao động: Nhắc nhở các bạn thực hiện lao động tập trung, lao động 
trực tuần, hàng ngày. Kiểm tra các bạn khi tham gia các buổi lao động do trường, lớp tổ 
chức. Bên cạnh đó, phối hợp với lớp trưởng, lớp phó học tập giữ trật tự lớp. 
 - Lớp phó phụ trách văn nghệ: Bắt giọng lớp hát tập thể đầu giờ học hoặc sinh hoạt tập thể. 
 - Tổ trưởng, tổ phó: Kiểm tra và nhắc nhở thành viên của tổ sắp xếp đồ dùng 
học tập ngay ngắn, truy bài đầu giờ, theo dõi các bạn trong tổ thái độ học tập, phát 
biểu xây dựng bài, tiến bộ trong học tập... 
 Bước 4: Bồi dưỡng, tổ chức sinh hoạt, rút kinh nghiệm cho Ban cán bộ lớp 
 Sự trưởng thành của một tập thể lớp gắn liền với chức năng tự quản của tập 
thể lớp đó. Vì vậy, giáo viên chủ nhiệm cần có kế hoạch bồi dưỡng Ban cán bộ 
lớp thông qua việc thực hiện các nhiệm vụ, các hoạt động giáo dục của học sinh. 10 
 Các biện pháp bồi dưỡng Ban cán bộ lớp: 
 - Thiết kế sổ theo dõi năng lực tự quản giúp các em. Hàng ngày, hàng tuần 
Ban cán bộ lớp sẽ theo dõi và báo cáo với giáo viên chủ nhiệm những việc các 
bạn đã thực hiện đúng và những việc các bạn chưa làm được. 
 Ban cán sự lớp năm học 2023-2024 
 - Trong giai đoạn đầu hình thành tập thể lớp tự quản, giáo viên chủ nhiệm 
thường xuyên đối thoại với Ban cán bộ lớp. Cứ mỗi tuần, vào tiết sinh hoạt lớp, giáo 
viên chủ nhiệm lại tổ chức một cuộc “đối thoại nóng” với Ban cán bộ lớp để biết cụ thể 
tình hình của từng học sinh trong lớp và khả năng tự quản của Ban cán bộ lớp. 
Cuộc đối thoại có thể thường bắt đầu bằng các gợi ý “mềm” của giáo viên: “Theo 
các em thế nào là ăn mặc gọn gàng, sạch sẽ?” hoặc “ Các em vi phạm nội quy của 
trường sẽ ảnh hưởng như thế nào đến tập thể lớp?” Để các em tự nói, tự chia sẻ cho 
giáo viên và cả lớp cũng là cách để các em tự đòi hỏi bản thân mình phải tự điều chỉnh 
làm sao cho đúng. 
 - Đồng thời, tôi dành thời gian cuối tiết sinh hoạt lớp để động viên, khen ngợi 
những việc Ban cán bộ đã làm tốt và hướng dẫn các em cách khắc phục những khó 
khăn để phát huy năng lực tự quản tốt hơn. 
 Như vậy, giáo viên chủ nhiệm đóng vai trò là người cố vấn và bồi dưỡng 
đội ngũ Ban cán bộ lớp. Giáo viên chủ nhiệm không được khoán trắng hoặc biến 
Ban cán bộ lớp thành công cụ để quản lí lớp. 
 2.3. Bi n pháp 3: Hướng dẫn h c sinh thực hi n nề nếp, nội quy của lớp 
 a) Hướng dẫn học sinh thực hiện nề nếp, nội quy của lớp theo từng thời điểm 11 
 - Chuẩn bị đi học 
 - Trong mười lăm phút đầu giờ 
 - Trong giờ học 
 - Trong giờ ra chơi 
 - Giờ tan học 
 - Trong các hoạt động ngoài giờ lên lớp 
 Ban cán sự lớp cho các bạn truy bài đầu giờ 
 b) Hướng dẫn học sinh thực hiện các qui định phù hợp tâm lí lứa tuổi, 
kết hợp giao tiếp không bằng lời trong giờ dạy. 
 - Học sinh dù hiếu động thế nào các em cũng rất thích được đề cao, thích 
được khen. Nắm bắt được tâm lí này tôi đã thống nhất với các em làm quen với các 
kí hiệu như: 
 Ví dụ: Phía trên tay trái góc bảng ghi rõ tuần, sĩ số học sinh, dưới sĩ số là các 
kí hiệu ở góc bảng: O, B, V, S 
 Chỉ vào O là cả lớp trật tự lắng nghe giáo viên giảng bài. 
 - Với các em hiếu động, em học yếu tôi khéo léo sắp xếp các em một chỗ ngồi 
thích hợp để dễ quản lí và tạo cơ hội cho các em này tham gia các hoạt động học tập 
nhiều hơn (vừa sức các em), cũng là tạo cơ hội để khen ngợi, khuyến khích giúp các 
em tự tin và học tập tích cực hơn. 
 - Thường xuyên tổ chức cho học sinh thảo luận nhóm để hình thành và 
nâng cao tinh thần trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ được giao, học tập tự giác 
theo nhóm. 
 c) Tổ chức, tham gia các hoạt động tập thể 12 
 Tham gia các hoạt động tập thể giúp cho các em rất nhiều về kĩ năng sống, 
các em có cơ hội thể hiện mình trước đám đông, thể hiện những tài năng, năng 
lực và kĩ năng giao tiếp của mình. Chính vì thế trong công tác chủ nhiệm, tôi luôn 
chú trọng việc tham gia, tổ chức cho các em hoạt động tập thể theo quy định, lịch 
của trường, lớp. Các giờ hoạt động tập thể, hoạt động ngoài giờ lên lớp, hoạt động 
thể dục thể thao, vui chơi, múa hát,...tôi đều tạo điều kiện cho các em được luyện 
tập, tham gia đầy đủ và có hiệu quả nhất. 
 Văn nghệ chào mừng ngày Phụ nữ Việt Nam 20/10 
 2.2. Bi n pháp 4: Thực hi n tốt nhận xét, đ n g c sinh hàng ngày, 
hàng tuần, hàng tháng 
 Nhằm giúp cá nhân, nhóm, tổ, lớp thực hiện tốt các yêu cầu, nội quy, quy 
định, giáo viên cần phải giám sát, nhắc nhở các mặt hoạt động của lớp ngay từ 
những ngày đầu. Sau một thời gian hướng dẫn, giám sát, nhắc nhở, giáo viên cần 
phát huy năng lực tự quản cho các em. Các nề nếp như chào cờ, xếp hàng ra vào lớp, 
thể dục, hoạt động của nhóm, tổ, lớp trong và ngoài giờ học, giáo viên cần phân 
công cụ thể các cá nhân hoặc cán bộ lớp nhắc nhở các bạn theo sự hướng dẫn ban 
đầu của giáo viên. 
 Khi học sinh thiếu tập trung, chưa thực hiện tốt các năng lực tự quản giáo viên 
cần tìm hiểu kĩ nguyên nhân, không nên trách phạt các em. Giáo viên cần có những 
lời nói, cử chỉ nhẹ nhàng để động viên, khích lệ các em. Ở tuổi này, lòng tự trọng của 
các em rất cao, chỉ một lời nói xúc phạm sẽ làm các em buồn, không phát huy được 
tính tích cực, chủ động. 
 K en t ưởng ông k a , k ển tr n ẹ n àng. 13 
 - Trong học tập, em nào tích cực và có tiến bộ tôi thưởng một hình dán ngộ 
nghĩnh và các em sẽ tích góp những hình dán ấy đến cuối tháng, bạn nào được 
nhiều hình nhất sẽ được giấy khen tuần của cô. Các em sẽ rất vui và cùng nhau thi 
đua trong học tập. Như vậy nề nếp học tập của cả lớp sẽ tốt hơn. 
 - Cuối tháng, tôi cho các em bình chọn “Tổ trưởng giỏi” của tháng. Tổ nào 
thực hiện tốt thì tổ trưởng được bầu là Tổ trưởng giỏi. Tổ nào thực hiện chưa tốt 
thì tổ trưởng tổ khác chỉ ra khuyết điểm và giáo viên nhắc nhở nhẹ nhàng trước 
lớp để các em cố gắng phấn đấu ở tuần sau. Điều này khích lệ tinh thần làm việc 
mang tính thi đua của các tổ trưởng. 
 Nhật kí học sinh 
 2.5. Bi n pháp 5: Phối kết hợp với cha mẹ h c sinh, giáo viên bộ môn, các 
tổ chứ , đoàn t ể trong và ngoà n à trường 
 a) Phối kết hợp với cha mẹ học sinh 
 - Trong Hội nghị cha mẹ học sinh đầu năm, tôi trao đổi, chia sẻ và khuyến 
khích phụ huynh hướng dẫn, theo dõi và kiểm tra con em mình thực hiện các nề nếp 
tập trung vào rèn kĩ năng tự phục vụ, tự quản như: 
 + Tích cực hướng dẫn con em mình tự làm một số việc để phục vụ bản thân 
như đánh răng, rửa mặt, gập chăn màn, mặc quần áo, sắp xếp sách vở và đồ dùng 
học tập,...phù hợp với lứa tuổi; 
 + Hằng ngày kiểm tra sách vở của con em mình; 
 + Nhắc nhở con em chuẩn bị các nội dung học tập ngày mai trước khi đến lớp; 14 
 + Nhắc nhở chuẩn bị sách vở và đồ dùng học tập cho con em theo thời khoá 
biểu hằng ngày; 
 + Sinh hoạt điều độ, đúng thời gian biểu, giờ nào việc nấy, tránh tình trạng 
vừa học vừa chơi, tự phân bố thời gian học tập, sinh hoạt khi không có người lớn 
 - Giáo viên thông báo kịp thời qua nhóm zalo lớp, tin nhắn điện tử, điện thoại 
hoặc đến nhà, trao đổi trực tiếp về sự tiến bộ của các em giúp các em tự giác thực 
hiện tốt các yêu cầu, từng bước nâng cao kĩ năng tự phục vụ. 
 b) Phối kết hợp với giáo viên bộ môn, giáo viên dạy cùng khối và các đoàn thể 
 - Hàng tháng/tuần, từ kế hoạch của nhà trường, kết hợp giáo dục chủ điểm 
tháng, chủ đề tuần vào nội dung giáo dục kĩ năng này hàng ngày. 
 - Ngay từ khi học sinh lên lớp 2, ngoài cô giáo chủ nhiệm lớp, các em còn 
được học các thầy giáo, cô giáo dạy Âm nhạc, Mĩ thuật, Giáo dục thể chất,.. Nâng 
cao năng lực tự phục vụ, tự quản cho học sinh trong các giờ học bộ môn, giáo 
viên chủ nhiệm cần: 
 + Quan sát, theo dõi, nhắc nhở các em thực hiện tốt năng lực tự quản trong 
tất cả các giờ học bộ môn. 
 + Sau mỗi tiết học bộ môn, tôi liên hệ, trao đổi kịp thời với giáo viên bộ môn 
đó những vấn đề phát sinh trong lớp về nề nếp cũng như học tập. 
 III. KẾT QUẢ VÀ ỨNG DỤNG 
 Đầu năm học, tôi thiết kế Phiếu thăm dò năng lực tự phục vụ, tự quản và phát 
cho 30/30 học sinh của lớp 2A2 để lấy ý kiến đánh giá của cha mẹ học sinh. 
 PHIẾU THĂM DÒ NĂNG ỰC TỰ PHỤC VỤ, TỰ QUẢN 
 Họ và tên :................................ 
 Lớp: 2 
 Dưới đây là những biểu hiện hành vi có thể quan sát thấy ở một học sinh. Phụ 
huynh hãy đọc kỹ từng câu và đánh giá xem con mình thực hiện ở mức độ nào? 
 (chỉ chọn 1 trong 3 mức độ) 
 Mức độ 1: Cần cố gắng (C) 
 Mức độ 2: Đạt (Đ) 
 Mức độ 3: Tốt (T) 15 
 Các biểu hi n cụ thể được quan sát ở năng lực Tự Mứ độ 
STT 
 phục vụ, tự quản 1 2 3 
 1 HS tự vệ sinh thân thể, ăn, mặc gọn gàng, sạch sẽ 1 8 21 
 2 HS tự chuẩn bị đồ dùng học tập cá nhân ở trên lớp, ở nhà 7 9 14 
 3 HS tự giác hoàn thành công việc được giao đúng hạn 11 6 13 
 4 HS chủ động khi thực hiện các nhiệm vụ học tập 10 9 11 
 HS tự sắp xếp thời gian học tập, sinh hoạt cá nhân, vui 
 5 8 15 7 
 chơi hợp lí 
 Sau 2 tuần quan sát, theo dõi và căn cứ kết quả thăm dò từ cha mẹ học sinh 
lớp, tôi thu được thực trạng năng lực tự phục vụ, tự quản của học sinh như sau: 
 Các biểu hi n cụ thể được quan sát Mứ đạt được 
STT 
 ở năng lực Tự phục vụ, tự quản 1 % 2 % 3 % 
 HS tự vệ sinh thân thể, ăn, mặc gọn 
 1 0 0 7 23,3 23 77,7 
 gàng, sạch sẽ 
 HS tự chuẩn bị đồ dùng học tập cá 
 2 5 16,7 9 30 16 53,3 
 nhân ở trên lớp, ở nhà 
 HS tự giác hoàn thành công việc 
 3 8 26,7 8 26,7 14 46,6 
 được giao đúng hạn 
 HS chủ động khi thực hiện các nhiệm 
 4 7 23,3 8 26,7 15 50 
 vụ học tập 
 HS tự sắp xếp thời gian học tập, sinh 
5 6 20 14 46,6 10 33,4 
 hoạt cá nhân, vui chơi hợp lí 
 Lưu ý: mức độ 1: Cần cố gắng (C); mức độ 2: Đạt (Đ), mức độ 3: Tốt (T) 
 Ngày 27 tháng 10 năm 2023, tôi phát phiếu thăm dò cho 30/30 học sinh lớp 2 
và thu được thực trạng năng lực tự phục vụ, tự quản của học sinh như sau: 
 Các biểu hi n cụ thể được quan sát Mứ đạt được 
STT 
 ở năng lực Tự phục vụ, tự quản 1 % 2 % 3 % 16 
 HS tự vệ sinh thân thể, ăn, mặc gọn 
 1 0 0 5 16,7 25 83,3 
 gàng, sạch sẽ 
 HS tự chuẩn bị đồ dùng học tập cá 
 2 3 10 5 16,7 22 73,3 
 nhân ở trên lớp, ở nhà 
 HS tự giác hoàn thành công việc 
 3 5 16,7 6 20 19 63,3 
 được giao đúng hạn 
 HS chủ động khi thực hiện các nhiệm 
 4 5 16,7 6 20 19 63,3 
 vụ học tập 
 HS tự sắp xếp thời gian học tập, sinh 
 5 6 20 12 40 12 40 
 hoạt cá nhân, vui chơi hợp lí 
 Áp dụng các biện pháp trên vào lớp chủ nhiệm của mình tôi đã thấy có quả 
tích cực rõ rệt. Ban cán bộ của lớp tôi phát huy tốt vai trò lãnh đạo của mình, tinh 
thần tự quản của lớp rất cao. Từ đầu năm đến giữa học kì 1, về nề nếp, lớp tôi đã 
đạt được kết quả sau: 
 Nộ ung Tiêu chí thi Đầu năm G ữa kì 1 
 t đua đua T ự n Tỉ l (%) T ự n Tỉ l (%) 
 tốt tôt 
 Đầy đủ đồ 
 dùng, dụng 24 80 28 93,3 
 H tập cụ học tập 
 Học bài và 
 làm bài tập 21 70 28 93,3 
 đầy đủ 
 Hăng say 
 phát biểu 16 53,3 20 66,7 
 xây dựng bài 
 Vận dụng 
 vào trong 15 50 25 83,3 
 thực tiễn 
 Đi học đầy 
 30 100 30 100 
 đủ, đúng giờ 
 Thực hiện 26 86,7 29 96,7 17 
 đồng phục 
Nề nếp tốt 
 Xếp hàng ra 
 30 100 30 100 
 vào lớp 
 Thực hiện 
 tốt giờ tự 24 80 26 86,7 
 quản. 
 Biết lao 
 động những 
 việc nhỏ (lau 
 12 40 20 66,7 
 ao động, bảng, nhặt 
v s n rác, tưới 
 cây...) 
 Giữ gìn vệ 
 sinh trường, 24 80 30 100 
 lớp 
 Phong trào 
Phong trào “Thi đua học 18 60 24 80 
 tập” 
 Sau 2 tháng, dựa vào kết quả thăm dò (trước và sau khi áp dụng) sáng kiến 
kinh nghiệm và thực tế quá trình chủ nhiệm lớp, tôi thu được thực trạng sau: 
 - Số lượng học sinh biết tự phục vụ bản thân, tự giác chấp hành các quy định, 
yêu cầu của nhóm, lớp, giáo viên tăng lên. 
 - Đa số các em đều biết tự sắp xếp thời gian học tập, sinh hoạt cá nhân ở nhà 
phù hợp. 
 - Trong các hoạt động giáo dục, các em có ý thức tự giác hoàn thành nhiệm vụ 
được giao. 
 - Tăng tình đoàn kết, yêu thương trong lớp giữa bạn bè, thầy cô. 
 - Sức mạnh cá nhân và sức mạnh tập thể được phát huy cao nhằm thực hiện 
tốt mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục đặt ra. 
 - Lớp xếp loại tốt sau 2 tháng thi đua. 
 IV. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 
 1. Kết luận